به گزارش ایانا و به نقل از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، یک سوم علل گرم شدن زمین و تغییر اقلیم به پای بخش کشاورزی گذاشته شده است. به طور کلی 25 درصد از گاز گلخانهای مهم کربن دی اکسید به سبب فعالیتهای کشاورزی و عمدتاً جنگلزدایی و سوزاندن زیتوده (بیوماس) حاصل میگردد. بخش اعظم گاز متان در جو زمین از نگهداری دامهای اهلی، آتشسوزیهای جنگل، کشت برنج در اراضی باتلاقی و زباله نشات میگیرد. ضمن این که کشت و زرع به شیوه فعلی و استفاده از کودهای شیمیایی بالغ بر 70 درصد نیتروس اکسیدها را ایجاد مینمایند.
از آن جا که زراعت، سهم به سزایی در پدیده تغییر اقلیم دارد؛ آن را باید در راهحلهای این معضل مد نظر داد. گزارش سازمان فائو در این زمینه حاکی است که این سازمان درصدد اجرای برنامهای یکپارچه در زمینه تغییر اقلیم است تا نقشی قویتر در مباحثات جهانی ایفا کند و متخصصان آن در مناطقی که مستعد و حساس به این پدیده هستند؛ حاضر شوند. این سازمان از اقدامات اصلاحی جهت ایجاد انعطاف پذیری در کشاورزی نسبت به پدیده نوسان اقلیم حمایت میکند.
وظایف و فرصتها
نقش زراعت در تغییر اقلیم، در معاهده کیوتو (1997) نمایان شد. این عهدنامه، تاکید ویژهای بر ترغیب روشهای کشاورزی پایدار نمود و تغییر کاربری اراضی، تخمیر متان، نحوه استفاده از کودهای دامی، کشت برنج، خاک های اراضی زراعی و سوزاندن بیوماس را از منابع تولید گازهای گلخانهای(که کشورها موظف بودند در گزارش خود به آنها توجه کنند) برشمرد. سازمان فائو و اعضای آن با چالشهایی مواجه هستند که مستقیم یا غیر مستقیم از مباحثات فعلی در مورد اقلیم ناشی میشوند. امضا کنندگان عهدنامه سازمان ملل در مورد تغییر اقلیم متعهد شدهاند که اقدامات زیادی در مورد منابع انسانآورد گازهای گلخانهای انجام دهند. در این خصوص، عهدنامه کیوتو نیز کشورها را متعهد به ایجاد تغییر اساسی در میزان کربن، چه آن مقداری که از راه تغییر کاربری اراضی و چه آن مقداری که به طور مستقیم از فعالیتهای کشاورزی ناشی میشود؛ نموده است.
ساز و کار عهدنامه کیوتو مشوقهایی (موسوم به اعتبار کربن) به کشورها ارائه میکند تا از انتشار گازهای گلخانهای خود بکاهند. اگرچه هیچ توافقی در مورد این ساز و کار به عمل نیامده؛ اما احتمال دارد که کشورها از طریق اقدامات اصلاحی در پایدارسازی نظامهای تولید محصولات زراعی و جنگلداری (شامل استفاده معقولانهتر از کودهای شیمیایی، تغذیه بهینه دامها، توسعه فنون استحصال آب و حفظ محیط زیست، عملیات زراعی مبتنی بر حفظ محیط زیست، کاهش سوزاندن جنگل برای تبدیل آن به اراضی کشاورزی و محافظت بیشتر از خاک) اعتبار کربن را کسب نمایند.
فائو، کشورهای عضو را در توسعه و ترغیب این عملیات و سایر کارهایی که از انتشار کربن بکاهند و شناسایی فرصت های کسب اعتبار کربن، یاری خواهد نمود.
اطلاعات ماهواره و سوختهای زیستی
سازمان فائو فعالیتهای درازمدتی نیز برای کمک به اعضا تدارک دیده است. مثلاً این سازمان مجموعه وسیعی از دادههایی که هم به طور کلی به تغییر اقلیم و هم به نیازهای کشورها در تهیه سریعتر گزارش ارتباط دارند؛ جمعآوری و نگهداری مینماید. این اطلاعات شامل اطلاعات زمین شناختی از گیاهان، خاک و مواد آلی خاک، اطلاعات و نقشههای اقلیمی، شاخصهای زیتودهای که از ماهواره گرفته شده و آمارهای مصرف کودهای شیمیایی، مناطق زیر کشت برنج و تعداد چارپایان چرنده میگردد.
برنامههای فائو در زمینه انرژی و سوختهای زیستی به کشورهای در حال توسعه فرصت تجربه و فعالیت در زمینه جایگزینی سوختهای فسیلی (که منبع اصلی انتشار گاز کربن دی اکسید هستند) میدهد. اکنون زیتوده، حدود 15 درصد انرژی جهان را فراهم میسازد که این مقدار با فناوریهای نوین تبدیل، بیشتر خواهد شد. انتظار میرود که جنبشی وسیع برای استفاده از محصولات زراعی جهت مصارف انرژی در قرن بیست و یکم ایجاد شود که نقشی به سزا در کاهش انتشار کربن دی اکسید و اشتغال در مناطق روستایی و محروم ایفا خواهد نمود.
برنامه فائو، توجه اکیدی به پدیده تغییر اقلیم مینماید و در کنار آن، تجربه این سازمان در چنین عرصههایی در قالب آموزش کارکنان بخش کشاورزی، تدوین سیاستها و توصیهها و تطبیق عملیات زراعی با این شرایط به کار خواهد آمد.
این سازمان، همدوشی در حوزه کشاورزی بین توافقات مربوط به پدیده تغییر اقلیم و دیگر معاهدات زیست محیطی به ویژه آنها که در مورد جنگلزدایی و تنوع زیستی هستند و ارتقای شیوههای ارائه اطلاعات و آمار در عرصههای گوناگون از برآورد منابع موجود جنگل گرفته تا ارزیابی و نظارت بر وضعیت کربن خاک را در تمام کشورهای امضا کننده عهدنامه سازمان ملل طلب میکند.
پیش بینیها تا سال 2100 (زمینی گرم و مرطوبتر)
دما بارندگی سطح دریا
+4 تا 5 درجه +5 درصد +50 سانتیمتر
مترجم: سید محسن سنجری
