در گزارش جديدي كه توسط سازمان فائو ارائه شده، مراتع پتانسيل قابل استفاده زيادي براي كم كردن تاثيرات تغييرات اقليمي دارند كه به واسطه جذب و ذخيره سازي كربن ميباشد.مراتع و علفزارها همانند يك جاذب كربن در هوا عمل ميكنند كه در صورت مديريت مناسب نسبت به جنگلها كارايي بيشتري دارند. 4/3 ميليارد هكتار مراتع و علفزار هاي موجود كه 30% سطح بدون يخ كره زمين و 70% زمين هاي كشاورزي را در بر ميگيرد، ميتواند نقش اساسي در تطابق پذيري و كم كردن نقاط ضعف موجود در برابر تغييرات آب و هوايي ايفا كند.

الكساندر مولر، معاون دبير كل فائو اظهار داشت: "جهان ملزم به استفاده از تمامي راه حل هاي موجود براي كنترل گرم شدن 2 درجه اي كره زمين ميباشد.كشاورزي و بهره برداري از زمين پتانسيل مورد نياز براي كمتر كردن ميزان پخش گاز هاي گلخانه اي را از طرق مختلف خصوصاً ساخت خاك و زيست توده هاي كربني داراست. در همان حال اين فعاليت ها ميتوانند بهره وري و بهبود پذيري كشاورزي را ارتقاء بخشند كه در نهايت به ايجاد امنيت غذايي و كاهش فقر كمك ميكند" فرسايش زمين برآورد ميشود كه چراگاه ها 30% كل كربن موجود در خاك را بعلاوه مقادير قابل توجهي از اين عنصر كه در درختان، بوته ها، درختچه ها و علف ها وجود دارد را ذخيره ميكنند. اما آنها نسبت به فرسايش زمين بسيار حساس و آسيب پذير هستند و چراي بيش از حد، شوري زمين، اسيدي شدن خاك و ديگر فرايند ها 70% مراتع را تحت تاثير قرار داده است. همچنين فشار كار بر روي زمين هاي كشت به دليل نياز فزاينده به گوشت و محصولات لبني افزايش خواهد يافت. به كاربردن مديريت برتر براي ذخيره مواد آلي در خاك، كم كردن فرسايش و كاهش تبعات آتش سوزي و چراي بيش از حد ميتواند به انباشت مقادير زيادي كربن كمك كند كه بر اساس بعضي تخمين ها به حدود 1 ميليارد تن در سال ميرسد. اما انجام اين مهم نيازمند تلاشي جهاني و هماهنگ و سرمايه گذاري مناسب ميباشد.

هدف دست يافتني و كوتاه مدت ديگر قرار دادن 5 تا 10% كل مراتع تحت مديريت انباشت كربن تا سال 2020 ميباشد كه ميتواند تا 184 ميليون تن كربن را در سال انباشت كند. موانع اقتصادي و سياسي اجتماعي نيز بايد بر طرف شوند.اين موانع شامل زمين هاي استيجاري، مايملك مشترك، موارد مربوط به خصوصي سازي، رقابت بر سر برداشت محصول و كمبود خدمات آموزشي و بهداشتي براي گله داران عشايري از آن جمله ميباشند.

مقابله در برابر خشكسالي افزايش ميزان انباشت كربن در مراتع ميتواند به جمعيت متكي بر علفزارها جهت تطابق با تغييرات آب و هوايي كمك كند چرا كه كربن اضافه شده ظرفيت نگهداري آب در خاك را افزايش ميدهد كه در نتيجه مقاومت خاك در برابر خشكسالي بالا ميرود. مسئله ديگري كه بايد لحاظ شود حفاظت از گوناگوني زيستي ميباشد. بر اساس بعضي تخمين ها، تنوع زيستي مراتع تقريباً مشابه جنگلها ميباشد. اما بر اساس مدارك موجود تعداد موجودات زنده خاك و ميكروارگانيك هاي موجود در مراتع و چراگاه ها در اثر سوء مديريت، تغيير كاربري زمين ها و اخيراً تغييرات آب و هوايي به طرز هشدار دهنده اي رو به كاهش گذاشته اند.

گزارش ها نشان ميدهد كه اقدامات ارتقاء دهنده مديريت مراتع بايد مشتمل بر پرداخت ها براي خدمات محيط زيست باشد كه اين شامل امتيازات مالي و غير مالي مانند ايجاد ظرفيت و انتقال اطلاعات ميباشد..دسترسي به توسعه و مكانيزم سرمايه گزاري كه در حال حاضر وجود دارد بايد مهيا باشد تا تلاش ها و مشاركت جهت استفاده پايدار از مراتع و ظرفيت بالقوه انباشت كربن آنها محقق شود. در كنار كم كردن تاثيرات تغييرات آب و هوايي اين فعاليت ها به اين فعاليت ها به معاش مردم وابسته به مراتع نيز كمك ميكند.

منبع: سايت FAO عليرضا اويسي كارشناس امور بين الملل