در حوزه ی تغییر اقلیم چند جدول رده بندی و رتبه بندی معروف هست که به راحتی روی وب در دسترس هستند. مثلا یکی از این جدول ها این است.  جدولی که میزان انتشار سرانه ی دی اکسید کربن را برای کشورهای دنیا نشان می دهد. رتبه ی ما در این لیست هفتادم است در بین دویست و ده کشور. همین جدول نشان می دهد بین 1990 تا 2006 شاخص انتشار سرانه ی دی اکسید کربن برای کشور ما بیش از پنجاه درصد افزایش داشته است. این عدد برای آلمان کاهش داشته است، در بلژیک و هلند تقریبا ثابت بوده است، برای عربستان کمتر از بیست درصد افزایش پیدا کرده است و در چین بیش از دو برابر شده است.

اگر این شاخص را از حالت سرانه خارج کنیم اوضاع بدتر می شود. این هم شاهدش.  رتبه ی ما به یازدهم ارتقاء پیدا می کند و وابستگی اقتصادی ما به سوخت های فسیلی در صنعت و خانوار نمایان می گردد. اما این پایان قصه نیست. اسم این یادداشت کوتاه را گذاشتم اقتصاد انتشارگرا چون امروز به جدول جدیدی برخوردم که حرف های تازه ای برای گفتن داشت. این جدول میزان انتشار دی اکسید کربن را به ازای تولید ناخالص ملی نشان می دهد. در واقع این جدول بیان می کند که چه میزان گاز گلخانه ای یا معادل دی اکسید کربن آن در یک کشور به ازای هر دلار از تولید ناخالص ملی تولید می شود. رتبه ی ما در این جدول در بین بیست و پنج کشور اول است که داده هایش از اینجا قابل دسترسی است. این شاخص و ثباتش در دوره ی آماری مرتبط بیان می کند که بخش های مختلف اقتصادی ما در افزایش بهره وری در مصرف انرژی چندان موفق عمل نکرده اند.

میزان این شاخص برای کشور ما حدود 0.68 کیلوگرم دی اکسید کربن به ازای هر دلار است که در دوره ی بررسی تقریبا ثابت است در حالی که همین شاخص در چین نصف شده است، در ایالات متحده چهل درصد کاهش داشته است و در پاکستان افزایش اندکی داشته است. امیدوارم فرصتی دست بدهد که یک رگرسیون ساده برای این قضیه با قیمت نفت برقرار کنم. وابستگی شدید شاخص های اقتصادی ایران به قیمت نفت می تواند در چنین تحلیل هایی خیلی گمراه کننده باشد. 

من در جایگاهی نیستم که بخواهم از این مطلب یک خروجی علمی بگیرم اما به نظر می رسد همین سه جدول ساده شدت انتشار گازهای گلخانه ای در کشور را به نسبت سایر کشورها نشان می دهد. موضوع نگران کننده برای من عدم مشاهده ی یک روند مثبت است. بسیاری از افراد بر این عقیده اند که هرچه کشوری برای کنترل فرآیند منجر به انتشار گازهای گلخانه ای دیرتر عمل کند، نه تنها زمینه ی بروز بحران افزایش پیدا می کند که از سوی دیگر تصحیح اشتباهات گذشته سخت تر خواهد شد. به گمانم این موضوع کافی باشد برای اینکه کسی نگاهی به این جداول و خصوصا روندها در طی دوره های زمانی میان مدت بیندازد و کمی نگران شود.