یکی از مقالاتی که امروز پایش نشستم در مورد محیط زیست هندوستان بود و نکته ای داشت که به نظرم می تواند برای محیط زیستی های ایران جالب باشد. 

ارائه کننده بعد از تشریح ضعف سیستم قانون گزار و اجرایی در این کشور در مقابله با تهدیدات زیست محیطی و تغییرات اقلیمی به این نکته اشاره کرد که تحرک قابل توجه سیستم قضایی هندوستان و خصوصا دادگاه های این کشور در مجازات متخلفان در سطوح مختلف باعث شده که بهبود قابل توجهی در روند تخریب حاصل شود. 

وی با اسم بردن و ذکر جزییاتی از چند پرونده ی قضایی محیط زیستی در این کشور به موفقیت های دستگاه قضایی هند در عرصه های مختلف، از توقف پروژه های مخاطره آمیز تا اجبار سیستم آموزشی این کشور به تدریس محتوای محیط زیستی اشاره کرد که به نظرم در نوع خود موفقیت محسوب می شوند. 

در گفتگویی که بعد از ارائه ی مقاله شکل گرفت از سخنران پرسیدم که به نظرش آیا جایگزینی پارلمان و دولت به عنوان بازوهای اصلی طراحی و اجرای اصول محیط زیستی با دستگاه قضایی که یک ارگان کنترلی است کار درستی است و آیا باعث نمی شود که در بسیاری از اوقات نوشدارو بعد از مرگ سهراب به دستمان برسد؟ وی بر این باور بود که در نهایت این پارلمان و دولت هستند که برای حفظ محیط زیست و مقابله با تغییرات اقلیمی مبارزه کنند اما سیستم قضایی اختیارات و امکاناتی دارد که در نوع خود می تواند جالب باشد.

طی نهار که دوباره با هم صحبت کردیم به این نتیجه رسیدیم که یکی از دلایل موفقیت سیستم قضایی در این حوزه می تواند به دلیل عدم وابستگی جهانی این سیستم به انتخابات و وعده های مرتبطش باشد که یاری اش می کند آسوده تر و مستقل تر تصمیم بگیرد. از طرف دیگر به مرور زمان برخی از این پرونده های قضایی می توانند آغاز خوبی برای شکل گیری پایه های یک بند جدید در قانون برای حفاظت بهتر از محیط زیست باشند.

در این که جایگاه قوه ی قضاییه در حفظ محیط زیست ایران کجا است، من اطلاع دقیقی ندارم اما فکر می کنم پیروی از الگوی هندوستان در فعال کردن این سیستم می تواند در صورت طی مسیر صحیح پیامدهای مثبتی را برای محیط زیست ایران به ارمغان داشته باشد.

قرار شد هفته ی آینده جزییات بیشتری از بعضی پرونده های قضایی هند در این حوزه را از سخنران دریافت کنم. جزییات را اینجا منتشر خواهم کرد.