دوست عزیزی به نام محسن رضوانی از سیرجان برایم مطلب زیر را کامنت گذاشته است.

با سلام
بنده ساکن سیرجان هستم. از ابتدای پائیز تا دوروز پیش در سیرجان جمعاً 14 میلیمتر باران بارید اما بطور ناگهانی از دوروز پیش بارانهای شدید در این منطقه می بارد. بارانهایی که به گفته افرادکهنسال بی سابقه است. طی 24 ساعت گذشته 38 میلیمتر باران باریده است و موجب ایجاد خسارتهای بسیاری گردیده است. لازم به ذکر است در 25 سال گذشته میانگین بارش سالانه سیرجان حدود 138میلیمتر بوده که کمترین آن در سال 1367 با 32 میلیمتر و بیشترین آن نیزدر سال 1371 با 386 میلیمتر ثبت شده است.
بنظر شما آیا این وضعیت آب و هوایی دلیلی بر تغییرات اقلیمی در این منطقه است؟ راهکار پیشنهادی شما برای مقابله با چنین پدیده ای چیست؟ ممنون می شوم اگر نظرتون را در مورد این موضوع اعلام کنید.

پاسخ:

سلام متقابل به محسن رضوانی عزیز،

نخست اینکه بابت این پرسش و ارائه ی این اطلاعات دقیق و مورد مطالعه ی جالب ممنونم محسن جان. اولین نکته ای که باید به آن اشاره کنم این است که از نظر علمی نمی شود ارتباط درستی بین یک رخداد آب و هوایی منفرد و تغییرات اقلیمی برقرار کرد. حالا این رخداد ممکن است یک بارندگی غیرمنتظره در سیرجان یا موج گرما و آتش سوزی در روسیه باشد. اگر شما به منابع مختلف علمی معتبر نگاه کنی می بینی که برای شناسایی یک فرآیند یا تحول اقلیمی نیازمند اطلاعات از یک بازه ی زمانی طولانی مدت است. پس در قدم نخست این را بگویم که نمی توانیم بین مشاهده ی دقیق و علمی شما در مورد بارندگی سال جاری در سیرجان با تغییرات اقلیمی رابطه ی معتبری برقرار کنیم.

اما مورد دوم. برای یک نتیجه گیری بهتر نیازمند اطلاعات بیشتری هستیم. همانطور که می دانی یکی از پیامدهای تغییرات اقلیمی، تغییر در میانگین و توزیع متغیرهای آب و هوایی است. به عنوان مثال شما بررسی می کنی و می بینی میانگین بارش باران در سیرجان که در یک دوره ی بیست ساله مثلا 140 بوده است در طی یک دوره ی ده ساله به 180 رسیده است. من برای بررسی این موضوع داده های بارندگی ایستگاه سیرجان را از سایت سازمان هواشناسی دانلود کردم. تصویر زیر نوسانات مجموع بارندگی سالانه را در این ایستگاه نشان می دهد.

همانطور که در تصویر مشاهده می کنی حداقل در یک مشاهده ی چشمی نمی توان روند خاصی را در داده ها دید و حتی شیب تخمین خطی تقریبا صفر است. در عین حال در داده ها یک روند چرخه ای مشاهده می شود که جای بررسی دارد. در نهایت می خواهم اینطور بگویم که یک بررسی ساده هم نشانی از وجود یک روند کاهشی و یا افزایشی را در داده ها ثابت نمی کند.

اما سوم. تغییرات اقلیمی در بعضی مناطق باعث کاهش بارندگی و در بعضی موجب افزایش بارش خواهد شد. از طرفی پیش بینی می شود که تغییرات اقلیمی توزیع بارندگی را به سمتی پیش ببرد که شدت بارندگی ها افزایش پیدا کند یا به عبارت علمی تر واریانس بارندگی تغییر کند. در این زمینه کار علمی قابل توجهی به انجام رسیده است. چون به نظر به موضوع علاقه مندی چند مرجع را برایت معرفی می کنم. این پاراگراف را نگاهی بینداز:

For example, the review shows increased variance of precipitation everywhere. Consistent with this finding, we observe that wet areas become wetter, and dry and arid areas become more so. In addition, the following general changing pattern is emerging: (a) increased precipitation in high latitudes (Northern Hemisphere); (b) reductions in precipitation in China, Australia and the Small Island States in the Pacific; and (c) increased variance in equatorial regions. The changes in the major ocean currents also appear to be affecting precipitation patterns.

Source: Mohammed H.I. Dore, Climate change and changes in global precipitation patterns: What do we know?, Environment International, Volume 31, Issue 8, October 2005, Pages 1167-1181

در همین رابطه می توانی سری هم به بخش 3.3 گزارش سال 2007 سازمان ملل بزنی که نکات علمی بسیار خوبی را در مورد ارتباط تغییر اقلیم و بارندگی مورد اشاره قرار داده است. عنوان این فصل چنین است:

3.3 Changes in Surface Climate: Precipitation, Drought and Surface Hydrology
http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch3s3-3.html

این هم چند لینک مفید دیگر از گزارش پیرامون بارندگی، بارش های شدید و شرایط اقلیمی

http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch8s8-5-2.html

http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch3s3-3-2.html

http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch10s10-es-4-precipitation-extremes.html

این هم نمونه ای از پیش بینی شرایط بارندگی در آسیا که از گزارش سازمان ملل اینجا می گذارم: