بحث مالیات کربن در استرالیا به مرحله حساسی رسیده است و طرح دولت هفته ی آینده به پارلمان این کشور می رود. این هفته دو گزارش توسط دو کمیته ی مجلس این کشور در مورد پیامدهای وضع مالیات کربن بر اقتصاد استرالیا منتشر شد، یک گزارش با مدیریت حزب حاکم و یک گزارش با مدیریت اپوزیسیون و جالب اینجا است که دو گزارش به نتایج کاملا مخالفی رسیده اند.

گزارش حزب حاکم بر این باور است که وضع مالیات انتشار به نفع اقتصاد استرالیا است و مدل سازی های انجام شده توسط خزانه داری این کشور منطقی است. از طرفی این مالیات زمینه ی کاهش انتشار را در سطح صنایع این کشور فراهم می کند.

در سوی دیگر گزارش اپوزیسیون بر این عقیده است که وضع مالیات باعث انتقال انتشار به خارج از مرزهای این کشور شده و خسارت سنگینی را در دهه های پیش رو بر اقتصاد استرالیا وارد می کند. 

اینکه چطور دو گزارش برای یک کشور با مفروضات تقریبا مشابه به چنین نتایج متفاوتی رسیده اند، چیزی است که به نظر تنها ریشه در تفاوت های دو سوی سیاست در استرالیا دارد. تفاوت هایی که بیش از آنکه ریشه در دغدغه های محیط زیستی و اقلیمی داشته باشد، تلاشی برای کسب رضایت رای دهندگان در انتخابات و کسب یا حفظ قدرت است.

از محیط زیست، قدرت و سیاست گفتم، دکتر ناصر کرمی روی صفحه ی فیس بوک و به طور همزمان وبلاگش تزی را با عنوان آنارشیسم آبی در قالب یادداشت های کوتاه منتشر کرده است که در واقع قرار است به صورت یک کتاب منتشر شود (یا شاید تا الان شده باشد). اگر اشتباه نکنم قرار است 300 یادداشت ارائه شود که در حال حاضر بیست تایی طرح شده است. حسن وبلاگ این است که فیلتر نیست و مزیت فیس بوک در کامنت هایی است که در ذیل مطالب رد و بدل می شود. 

در مورد محتوای آنارشیسم آبی توضیح نمی دهم و توصیه می کنم خودتان نگاهی بیندازید اما فکر می کنم در بخش هایی از یادداشت های دکتر کرمی خبری را که اینجا از استرالیا نقل کردم  به خاطر بیاورید.

اصل خبر استرالیا اینجا است.

شبکه ی خبری دولتی استرالیا ساختار قیمت گذاری کربن را که این روزها بحث داغ این کشور است، به طور مجتمع در یک تصویر نمایش داده است. همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید در این روش ابتدا دولت برای بنگاه هایی که انتشار بالایی دارند مالیات وضع می کند. این امر باعث می شود تا این بنگاه ها هزینه ی خدمات خود را اندکی افزایش دهند. مثلا قیمت برق افزایش پیدا می کند چون نیروگاه ها جزو انتشاردهندگان کلیدی به حساب می آیند.

بخشی از مالیات دریافت شده توسط دولت برای جبران افزایش قیمت و کمک به مردم هزینه می شود. این افزایش قیمت مردم را به استفاده از تکنولوژی های جدیدتر و انرژی های تجدیدپذیر ترغیب می کند که در بلند مدت می تواند الگوی مصرف شهروندان را تغییر دهد و از سوی دیگر بازار محصولات سبز را نیز رقابتی تر کند. این فرآیند در مجموع باعث کاهش انتشار گازهای گلخانه ای خواهد شد. برای دیدن اصل تصویر و تصاویر مشابه در مورد طرح دولت استرالیا به این آدرس مراجعه کنید که پوشش خبری بحث است:

http://www.abc.net.au/news/specials/climate-change/

یک مقاله ی بسیار جالب روی PNAS منتشر شده است که به نظرم اگر اهل اقلیم و تغییرش هستید از دستش ندهید. جزییات مقاله اینجا روی گاردین تشریح شده است. مقاله می گوید که افزایش سولفور ناشی از نیروگاه های ذغالی چین باعث شده تا روند افزایش دما در سال های اخیر تا حدودی متوقف شود که این قضیه با یک سری عوامل طبیعی مثل کاهش فعالیت خورشیدی هم همراه بوده است. 

بر اساس گزارش سبزپرس سولفور به قطرات آب اجازه می دهد تا به شکل ابر شکل بگیرند و نور خورشید را به سمت فضا بازگردانند و در نتیجه مانع رسیدن آن به زمین شوند. با کاهش تابش خورشید به زمین، دمای هوا کمتر از میزان پیش بینی شده بالا می رود.

البته گزارش شده است که سولفور باعث بارش باران های اسیدی می شود و به دلیل اینکه عمر کوتاهی دارد وقتی از بین بروند باعث تشدید فرآیند گرمایش می شود.

متاسفانه امشب فرصت زیادی برای ترجمه ی جزییات مقاله ندارم اما توصیه می کنم حتما نگاهی به آن بیندازید.

مشخصات مقاله:

Robert K. Kaufmann, Heikki Kauppi,Michael L. Mann,and James H.Stock,Reconciling anthropogenic climate change with observed temperature 1998–2008, PNAS 2011; http://www.pnas.org/content/early/2011/06/27/1102467108

یکی از ابزارهای شناخته شده در بحث کاهش انتشار گازهای گلخانه ای، بازارهای کربن است که می تواند انگیزه ی مناسبی را در بنگاه های اقتصادی برای کاهش انتشار فراهم کند اما به نظر می رسد بازار کربن اروپا با مشکلی مواجه شده است. قضیه زمانی آغاز شد که رییس کمیسیون اروپایی اعلام کرد که در آینده ی نزدیک طرحی در اروپا برای افزایش بهره وری انرژی اجرا می شود که در آن تلاش خواهد شد تا انرژی هدررفته ی مراکز تولیدی کوچک و بزرگ به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند. مشکلی که اجرای همزمان این طرح با بازار کربن به وجود می آورد این است که در صورت اجرای طرح و کاهش مصرف انرژی، احتمال کاهش تقاضا و در پی آن مبادله ی مجوز انتشار بیشتر شده و در نهایت ممکن است به از بین رفتن انگیزه ی مبادله در بازار کربن منجر شود به طوری که بازار را از بین ببرد.

برخی متخصصان پیشنهاد داده اند که بهتر است در مقدار کربن قابل انتشار در مجوزها تجدیدنظر شده و کاهش پیدا کنند در حالی که بخش های تجاری معتقدند این مجوزها بایستی برای جبران هزینه های ناشی از طرح صرفه جویی انرژی در اختیار آن ها قرار گیرد.

این مطلب را اینجا روی گاردین بخوانید.

اول خبر دوده ای به نقل از گاردین. سازمان ملل گزارشی منتشر کرده است و طی آن چنین ادعا کرده است که جلوگیری از انتشار کربن سیاه و متان یکی از روش های کلیدی در جلوگیری از تغییر اقلیم است.  این گزارش را به صورت فایل PDF می توانید از اینجا دریافت کنید. بنابراین گزارش عدم انتشار کربن سیاه به صورت دوده که بیشتر توسط صنایع رخ می دهد می تواند حدود 0.5 درجه از گرم شدن زمین بکاهد و سایر اثرات تغییرات اقلیمی را نیز تعدیل کند. 

بر اساس گزارش گاردین یکی از ویژگی های دوده این است با نشستن روی سطوح برفی قطب می تواند انعکاس را کاهش و زمینه ی جذب بیشتر نور خورشید و گرما را افزایش دهد.  این مطلب را که می خواندم یاد مطلبی از هومان خاکپور افتادم که نوشته بود پس از طرح هدفمندی بخشی از روستاییان به سوزاندن چوب های جنگلی به جای سایر منابع سوختی روی آورده اند. تصویر از Guardian است.

اما خبر یخی به نقل از AFP.  اول این را بگویم که دو روز پیش کتابی می خواندم با عنوان زیر:

Verner, D. (2010). Reducing poverty, protecting livelihoods, and building assets in a changing climate : social implications of climate change in Latin America and the Caribbean. Washington, DC, World Bank.

که از انتشارات سازمان ملل است و اگر روی سایتش ثبت نام بکنید به طور رایگان می توانید دانلودش کنید. در مورد این کتاب در مطلبی دیگری می نویسم اما اشاره ای کرده بود به اینکه سرعت آب شدن برف و یخ ارتفاعات در کشورهای آمریکای جنوبی افزایش یافته است و گرچه مردم در حال حاضر از افزایش منابع آب خوشحالند اما دقت نمی کنند که این قضیه در واقع یک تهدید است چرا که موجب کمبود قابل توجه آب در آینده خواهد شد.

مطالعات اخیر علمی نشان می دهد که بین سال های 1983 تا 2006 یخچال های طبیعی پرو حدود نیمی از سطح یخ خود را از دست داده اند.  در مورد تغییرات اقلیمی و آمریکای جنوبی اگر فرصتی باشد امروز می نویسم.

امروز روی خط محتوای تصویری ام. اگر دوست دارید در مورد شرایط فعلی آمازون گزارش تصویری خوبی را ببینید به نظرم این لینک برایتان جذاب باشد.  در این گزارش که توسط David Shukman تهیه شده است به موضوع خشکسالی در آمازون و پیامدهای آن بر جذب کربن پرداخته شده است و شرایط خشکسالی شدید 2010 مورد توجه قرار گرفته است.

دانشگاه UC San Diego و یک شرکت خصوصی در پی راه اندازی بزرگترین شبکه ی اندازه گیری گازهای گلخانه ای در سطح جهان هستند. در حال حاضر این اندازه گیری توسط چند ده ایستگاه اندازه گیری انجام می شود. برای اجرای این پروژه سرمایه گذاری حدود 25 میلیون دلار به انجام خواهد رسید. تصویر زیر نمونه ی یک دستگاه اندازه گیری گازهای گلخانه ای را نشان می دهد. خبر از اینجا است.

دو روز است به شدت درگیر ارزیابی پروژه های بچه ها هستم.  ایده هایشان برایم جالب است. از آن ها خواسته بودیم تا یک سیستم پیچیده را در دنیای اطرافشان شناسایی کنند، اجزایش را اسم ببرند، فیدبک ها را مشخص کنند، عوامل اثرگذاری غیرخطی را برجسته کنند و در نهایت اثرات برآیند را توضیح دهند. بعد هم یک پیش کد خوب بنویسند که کلیات مدلسازی سیستم را نشان بدهد.

از هر سمت و هر حوزه ای ایده ای هست. از مدل سازی ایستگاه اتوبوس دانشگاه تا مورچه ها، تا دوچرخه سواری و پرنده ها، رستوران، دو سه تا سیستم سیاسی و انتخاباتی، یکی دو تا در حوزه ی تغییر اقلیم، یک مدل در مورد خرابکاری های شهری، یکی در مورد پناهنده ها. سی تایی میشد، تقریبا صد و بیست صفحه ی A4 بود.

اما ماجرا از این قرار است که نسخه ی جدید دیکشنری آکسفورد قرار است چند واژه ی جدید را در خودش جایش بدهد، مثلا وو وو زلا. از حوزه ی تغییرات اقلیمی هم دو اصطلاح carbon capture and storage و geo-engineering قرار است افزوده بشوند. دو پاراگراف حرف زدم که همین یک سطر را بگویم.

Source and Photo: Guardian

The World Cup in South Africa, climate change, the credit crunch and technology have all left their mark on the way we talk, the new edition of the Oxford Dictionary of English reveals, as the latest crop of new words to be added to its pages is published today.

Football fans will perhaps be unsurprised to learn that the vuvuzela, whose apian drone soundtracked yet another summer of hurt, has blared its way into the dictionary's pages. By being ushered into the dictionary, which is based on how language is really used, the metre-long plastic horn has cemented its immortality as well as its ubiquity.

Climate change, an issue only marginally less controversial than refereeing, has also made its mark. Even the most ardent sceptics will no longer be able to deny the existence of "carbon capture and storage" – the process of trapping and storing carbon dioxide produced by burning fossil fuels — or "geo-engineering", better known as the manipulation of environmental processes to counteract the effects of global warming. The new words appear today in the third edition of the single volume dictionary, which was first published in 1998.

کمتر از یک ساعت قبل مطلبی روی سایت گذاشتم پیرامون استفاده از ذغال سنگ به جای گازطبیعی و تردید من درباره ی درستی آن. دقایقی قبل روی سبزپرس این خبر را دیدم که عکس العملی است نسبت به خبر اصلی. تیتر خبر سبزپرس است:

چندی پیش معاونت برنامه ریزی وزارت نیرو در گفت و گوی خبری از استفاده نیروگاهها از انرژی های فسیلی مانند زغال سنگ داده بود. طبق گفته او نمی توانیم در حالی که صاحب منابع زغال سنگ هستیم گاز طبیعی را که توان صادر شدن دارد برای تولید برق بسوزانیم. یکی از استادان دانشگاه محیط زیست پس از شنیدن این خبر معتقد است: این کار نه علمی است و نه منطقی. 

اگر فرصت دارید این سطور را هم بخوانید:

با مصرف بنزین و یا گازوئیل برای هر کیلو وات برق 400 گرم دی اکسید کربن تولید می شود. اما این میزان با مصرف زغال سنگ چند برابر بیشتر می شود. با این وجود ایران از نظر تولید گاز دی اکسید و مونو اکسید و متان که از گازهای گلخانه ای هستند در رتبه هفتم و هشتم قرار دارد. این عدد مرتب در حال تغییر است. که حالا با مصرف زعال سنگ مطمئن به رتبه بالاتری هم خواهیم رسید. او تولید گازهای گلخانه ای بیشتر از سوی ایران را بی اعتبار کردن ایران و اهمیت ندادن مسئولان به تغییرات اقلیمی دانست و گفت : برگزاری اجلاسهای جهانی تغییرات اقلیم مانند کپنهاگ می خواهد ایران را مانند کشورهای دیگربه سمت استفاده از انرژی های پاک هدایت کند. حالا باید پرسید که ما چگونه می خواهیم در این مسیر با جهان همراه باشیم.
 

با خبرم کنید اگر هنوز اشتباه می کنم ...

ذغال سنگ در ردیف آلاینده ترین سوخت ها است. راحتتان کنم، آلوده کننده ترین است، دو برابر گاز طبیعی و یک و نیم برابر نفت. باخبرم کنید اگر اشتباه می کنم. یکی از مهم ترین برنامه های کشورهای دنیا هم تا آنجایی که من می دانم این است که به تدریج نیروگاههایی را که با ذغال سنگ کار می کنند با سیستم های جدیدی جایگزین کنند تا از انتشار گازهای گلخانه ای و آلودگی ممانعت کنند. باخبرم کنید اگر اشتباه می کنم. یکی از عمده ترین سیاست های پاکسازی و کاهش تمرکز کربن وضع مالیات بر نیروگاههای ذغال سنگی است که در مذاکرات جهانی روی آن تاکید می شود و از طرفی تلاش برای ذخیره سازی و جذب کربن آن ها. باخبرم کنید اگر اشتباه می کنم. 

اگر تا اینجا اشتباه نکرده ام، این تیتر سبزپرس را ببینید: در حالی که بحث استفاده از زغال سنگ در نیروگاههای حرارتی و برقی جدی تر از گذشته مطرح شده است، نایب رییس کمیته ملی توسعه پایدار استفاده از زغال سنگ در نیروگاهها را موضوعی در ارتباط با امنیت ملی دانست.

و چند خط دیگر از خبر:

رضا مکنون در گفت و گو با سبزپرس در این باره گفت: از آنجایی که ما صادرات گازمان کم است اگر می خواهیم یک قدرت در منطقه باشیم باید گاز را برای صادرات استفاده کنیم. او با اشاره به اینکه استفاده از زغال سنگ گزینه رد شده ای نیست، گفت: در برخی از نقاط اروپا هم برخی نیروگاهها با زغال سنگ کار می کنند. چندی پیش معاونت برنامه ریزی وزارت نیرو در گفت و گوی خبر استفاده نیروگاهها از انرژی های فسیلی مانند زغال سنگ داده بود. طبق گفته داوود منظور نمی توانیم در حالی که صاحب منابع زغال سنگ هستیم گاز طبیعی  که توان صادر شدن دارد را برای تولید برق بسوزانیم.

محمد درویش عزیز اینجا مطلبی در مورد جهان اطراف ما نوشته است. به اینکه ما داریم هر روز فرصت های محدودمان را به چه اختصاص می دهیم و به چه اختصاص نمی دهیم.  طبق معمول قصد نتیجه گیری و قضاوت ندارم. اینجا می نویسم که این حرف ها جایی نوشته شده باشد. می نویسم که شاید، شاید، شاید سوزاندن ذغال سنگ برای صادرکردن گاز طبیعی آنقدرها هم که اولش به نظر می رسد خوب نباشد. شاید! باخبرم کنید اگر اشتباه می کنم!

امشب همه ی مطالبم دارد کوتاه می شود. خودم این سبک نوشته های کوتاه را دوست دارم و ندارم. دوست دارم چون به یک موضوع اختصاص دارد و بعد راحت تر مورد ارجاع قرار می گیرد. دوست ندارم چون حس می کنم استفاده ی غیربهینه از فضای سایت است. به هر حال.

آژانس بین المللی انرژی به سیاستمداران توصیه کرده است که همه ی تخم مرغ هایشان را در سبد تجارت کربن نگذارند و به فکر راه حل های دیگر هم باشند. دلیلشان چیست؟

While such policies (e.g. carbon trading) are likely to be an important driver of change, they are not necessarily the most effective way to deliver short-term investment in the more costly technologies that have longer-term emissions reduction benefits. Moreover, a truly global carbon market is likely to be many years away.

در حالی که تجارت کربن و سیاست های مشابه می توانند عامل موثری باشند، ضرورتا موثرترین عامل نیستند و از طرف دیگر ممکن است از پیاده سازی یک بازار کربن واقعی و کارآمد فاصله داشته باشیم.

در متن گزارش راه حل های دیگری برای مقابله بهتر با بروز تغییرات اقلیمی پیشنهاد شده است. باید این گزارش را در فرصت مناسب پیدا کنم و بیشتر در موردش بنویسم. اصل خبر اینجا است. 

تایم مقاله ای را اینجا منتشر کرده است که در طی آن به بررسی ابعاد مختلف برقراری مالیات بر کربن پرداخته است. ایده ی خلاصه ی مالیات بر این کربن به این صورت است که مجموعه های آلوده کننده بایستی برای میزان انتشار گازهای گلخانه ای مالیاتی را پرداخت کنند تا از این طریق هزینه های مرتبط با رفع مشکلات ناشی از این آلودگی فراهم شود. نقطه نگرانی آنجا است که این مالیات ممکن است باعث کاهش میزان تولیدات و ضربه زدن به بخش های تولیدی شود. حال سوال این است که در بلندمدت نتایج برقراری چنین مالیاتی برای نهادهای آلوده کننده چه خواهد بود؟

این مقاله با بررسی وجوه متفاوت چنین مالیاتی و همچنین ارائه داده های مرتبط با انگلستان نتیجه گیری می کند که وضع مالیات بر کربن نه تنها باعث زیان اقتصادی نمی شود که حتی زمینه افزایش درآمدها و در نهایت رشد بیشتری اقتصادی را فراهم کند. در عین حال این امر زمینه ی توسعه فناوری های سبز را توسط مراکز صنعتی مهیا خواهد کرد.

امروز اینجا مطلبی را در مورد جذب و ذخیره سازی کربن (Carbon Capture and Storage) می خواندم که گزارش خلاصه ای از روند پروژه های این حوزه در نقاط مختلف جهان است. این مطلب گزارش می دهد که حدود هشتاد پروژه در کشورهای مختلف در مراحل متفاوت اجرا هستند. در فرآیند جذب و ذخیره سازی کربن که یکی از روش های پاکسازی به شمار می آید دی اکسیدکربن در نزدیکی منابع تولید آن از اتمسفر جمع آوری شده و به شکل های گوناگون ذخیره سازی و بازاستفاده می گردد. در این حوزه روی وب مطالب فارسی زیادی وجود ندارد. اینجا به خبری برخوردم در مورد برگزاری سمیناری در این حوزه در ایران که نویسنده در پایان نتیجه گرفته است که 

در نهایت میتوان چنین جمع بندی نمود که این تکنولوژی در حد مطالعات و اقدامات اولیه بوده و هنوز اقدام جدی عملی (حتی در سطح دنیا) برای آن برداشته نشده است با اینکه بودجه های مطالعاتی زیادی برای آن اختصاص داده شده است. بعلاوه هزینه انجام این کار بسیار بالا بوده و قابلیت اقتصادی برای مکانیزم توسعه پاک CDM را ندارد.

اما توضیحات کامل تری در این زمینه روی این لینک قابل مشاهده است:

در اين ميان استفاده از تكنولوژي به دام اندازي و ذخيره كربن (CCS) براي توليد كنندگان سوختهاي فسيلي بسيار جالب توجه مي نمايد چرا كه ضمن حفظ بازارهاي آنها، فعاليتشان را به عنوان يك فعاليت پاك مطرح مي كند. اما ببينيم به دام اندازي و ذخيره دي اكسيد كربن چه معنايي دارد؟ اين پروژه در چارچوبهاي متفاوتي قابل اجرا است كه همه آنها از يك اصل كلي پيروي مي كند و آن تزريق گاز دي اكسيد كربن در زير سطح زمين در مناطقي است كه از لحاظ ژئولوژيكي قابليت نگهداري اين گاز را داشته باشند. در اين تكنولوژي گاز دي اكسيد كربن قبل از احتراق (از سوخت ورودي) در حين احتراق و يا پس از احتراق از گازهاي خروجي جدا شده و به اعماق زمين تزريق مي گردد. زمين مورد نظر بايد تخلخل لازم را براي نگهداري اين گاز داشته باشد. ضمن آنكه اين گاز مي تواند در داخل آب نمك حل شده و چگالي بيشتري نسبت به شوري پيدا كند و در نتيجه در زير آبهاي زيرزميني محبوس گردد. بنابراين ذخيره گاه مناسب براي اين گاز مناطق متخلخلي است كه زير لايه هاي سنگي قرار گرفته اند. از اين مناطق نفت خيز و گازخيز و يا ساختارهاي نمكي گزينه هاي مناسبي براي اين كار به شمار مي روند. در حال حاضر در برخي نقاط جهان از اين تكنولوژي براي افزايش فشار مخازن نفت استفاده مي شود. بدين صورت كه با تزريق گاز CO2 در داخل مخزن چاه نفت ، ‌نفت از درون چاه به بيرون فوران مي كند ( در ايران اين كار را با تزريق گاز طبيعي انجام مي دهند). يكي ديگر از پروژه هاي CCS عبارت است از ساخت نيروگاه ها با انتشار صفر دي اكسيد كربن. در اين نيروگاهها كربن سوخت قبل از احتراق از آن حذف مي شود و براي تزريق به اعماق زمين فرستاده مي شود و سوخت نيروگاه با هيدروژن موجود در سوخت قبلي تأمين مي شود.

منبع خبر: لینک

تجارت کربن با پیشینه بیش از یک دهه، اکنون بازاری افزون بر 120 میلیارد دلار دارد در حالیکه 4 سال قبل تر ارزش آن کمتر از یک میلیارد دلار بود و پیش بینی می شود ظرف 4 سال آتی ارزش آن به بیش از 5 برابر کنونی برسد. رونق تصاعدی این بازار از کجا نشات می گیرد؟

در سال 2005 میلادی پروتکلی در کنوانسیون تغییر آب و هوای سازمان ملل اجرایی گشت که مطابق آن کشورهای توسعه یافته متعهد شدند در راستای کاهش اثرات پدیده گلخانه ای که موجب گرمایش زمین و تغییرات آب و هوایی در مناطق مختلف کره خاکی شده است، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را به میزان معینی کاهش دهند. این پروتکل که به پروتکل کیوتو شهرت یافته است مکانیزمهایی را برای اجرایی شدن این تعهدات پیش بینی نموده است.

یکی از این مکانیزمها، مکانیزم توسعه پاک (Clean Development Mechanism) می باشد که طبق آن به کشورهای متعهد اجازه داده می شود کاهش گازهای گلخانه‌ای را با همکاری و در صنایع کشورهای در حال توسعه یا توسعه نیافته انجام دهند و بدین ترتیب علاوه بر کاهش گازهای گلخانه‌ای، ضمن سرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی و ایجاد اشتغال و ... به توسعه پایدار وحفظ محیط زیست در کشورهای در حال توسعه یا توسعه نیافته کمک کنند.

در روند اجرای مکانیزم توسعه پاک، کاهش گازهای گلخانه‌ای با اجرای طرحهایی نظیر کاهش مصرف سوخت، افزایش بهره‌وری انرژی در نیروگاهها، شبکه انتقال، صنایع و غیره، جلوگیری از هدر رفت انرژی یا منابع انرژی، استفاده از منابع انرژیهای تجدیدپذیر، جنگل کاری و غیره صورت می گیرد.

با اجرای این طرحها کشورهای توسعه نیافته علاوه بر جذب سرمایه خارجی و تکنولوژی بالاتر، درآمدهایی را نیز کسب  می‌کنند. مقدار این درآمدها وابسته به شرایط و حدود طرحها و توافق طرفین دارد لیکن برای کاهش هر تن گاز گلخانه‌ای پایه (دی اکسید کربن) درآمدی حدود 10 یورو نصیب صاحب پروژه می شود. این درآمد جذاب موجب هجوم موسسات مالی و سرمایه گذاری و جهش سریع بازار تجارت کربن گردیده است.

از سال 2005 تاکنون بیش از 1600 پروژه در سراسر جهان به ثبت رسیده که کشورهایی نظیر چین با بیش از 500 پروژه، هند با حدود 400 پروژه و برزیل با حدود 150 پروژه جلودار استفاده از این فرصت بین المللی هستند و تاکنون از مجموع حدود 285 میلیون تن کاهش گاز گلخانه‌ای، چین به تنهایی با حدود 142 میلیون تن قریب به 50% بازار را به خود اختصاص داده است. مطابق اعلام سازمان ملل این تعداد پروژه ثبت شده، منجر به کاهش حدود 296 میلیون تن دی اکسید کربن در سال می‌شود و درآمدهای سالیانه چند میلیارد دلاری برای صاحبان پروژه‌ها به همراه دارد. این بازار با روند افزایشی بی وقفه‌ای ادامه دارد.

کشور ما با انتشار سالیانه بیش از 500 میلیون تن گاز گلخانه‌ای پتانسیل بسیار بالایی در بخشهای مختلف برای پیاده نمودن طرحهای مکانیزم توسعه پاک دارد و تحصیل درآمدهای چند صد میلیون دلاری قابل دسترس است. این درآمدها علاوه بر حفظ محیط زیست و توسعه پایدار، جذب سرمایه گذاری خارجی، کاهش مصرف منابع، ایجاد اشتغال و غیره می باشد.

اما چرا تاکنون ایران یکی از 55 کشوری که تاکنون پروژه‌ای به ثبت رسانده‌اند، نبوده است؟!

برای پیگیری و نظارت پروژه های مکانیزم توسعه پاک، نماینده ای در هر کشور سازماندهی و به سازمان ملل معرفی میشود. در ایران سازمان حفاظت محیط زیست مرجع صلاحیتدار ملی معرفی شده است. لیکن تاکنون این مرجع ساختار تشکیلاتی مناسبی ندارد و معاونت محیط زیست انسانی آنرا به عنوان یکی از مشاغل جنبی مدیریت می کند. نیروی انسانی مناسبی برای آن فراهم نشده و بودجه‌ای در سر فصل بودجه های دولتی ندارد. از اینرو فعالیتهای این مرجع در ایران بسیار محدود بوده و اموری از قبیل تبلیغ و معرفی این فرصت جهانی به مدیران و کارشناسان، فرهنگ سازی و تهیه منابع به زبان فارسی و حتی تهیه و تصویب آیین نامه اجرای پروژه های مکانیزم توسعه پاک در ایران به سامان نرسیده است.

نتیجه این عدم تکاپویی این است که اقتصاد دولتی کشور با گذشت حدود چهار سال از اجرایی شدن پروتکل کیوتو، هنوز این فرصت بی بدیل را نشناخته است چه رسد به اینکه از آن استفاده بهینه نموده باشد. و چه بسا پروژه هایی در راستای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای (مثل بهینه سازی سوخت و بهره وری انرژی یا نیروگاههای برقابی یا جلوگیری از سوزاندن گازهای مشعل میادین نفتی و پالایشگاهها) در ایران به اجرا می رسد و بدلیل عدم آگاهی و اقدام به موقع مدیران مربوطه، از این فرصت برای کسب درآمدهای مضاعف استفاده نمیشود.

درعین حال بخش خصوصی نیز در این عرصه فعالیت چندانی ندارد و تلاشهای دو سه سال اخیر چند شرکت فعال در این زمینه هم در هزارتوی بروکراتیک شرکتهای دولتی که عمدتا از عدم آگاهی آنان و روالها و رویه های زمانبری چون آیین نامه معاملات ناشی می شود، راه به جایی نبرده است. از آنجا که فرصت استفاده از این مکانیزم محدود بوده و تا پایان سال 2012 میلادی می باشد و اکنون که سال جدید با نام اصلاح الگوی مصرف، سیاستها و اقدامات مدیران و تصمیم گیران دولتی را در جهت کاهش مصرف منابع و یا افزایش بهره وری منابع و انرژی در پی خواهد داشت فرصتی بسیار مغتنم خواهد بود تا با یک برنامه ریزی سریع و اقداماتی جهادی در بخش مدیریت کلان اقتصاد کشور، این طرحها از منافع و درآمدهای مضاعف بین المللی هم استفاده نمایند باشد که ما نیز از این بازار بزرگ تجارت کربن بهره بگیریم.

عادل پرتوی

مدیر عامل شرکت انرژیهای تجدید پذیر مهر

تجارت جهاني كربن‌

پروتكل كيوتو كه كشورهاي توسعه‌يافته را به كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي ملزم كرده است، از طرفي دست اين كشورها را نيز باز گذاشته و آنها را ملزم نكرده كه هميشه كاهش انتشاراتشان رادر كشور خودشان انجام دهند. در اين زمينه مكانيسم‌هايي با عنوان مكانيسم‌هاي انطباق‌پذير يا مكانيسم‌هاي مبتني بر بازار‌ (flexible mechanisme) ايجاد شد. با اين هدف كه كشورهاي توسعه‌يافته تعهدات كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي خود را با حداقل هزينه انجام دهند و انجام اين تعهدات را اقتصادي كنند. اين مكانيسم شامل 3 موضوع است: 1- مكانيسم همكاري مشترك، 2- مكانيسم توسعه پاك، 3- مكانيسم تجارت انتشار. بازار كربن دربرگيرنده هر سه موضوع است.

در مكانيسم توسعه پاك يك كشور توسعه‌يافته به جاي آن كه تعهد كاهش انتشار خود را در كشور خودش انجام دهد، مي‌آيد و در كشور در حال توسعه‌اي اين كار را انجام مي‌دهد. چون در بيشتر مواقع اين كار در كشور خودش گران تمام مي‌شود. وقتي در كشور ديگر اين كار را مي‌كند، با خود دانش فني، صنايع و تكنولوژي مي‌برد و در شركت يا كارخانه‌اي سرمايه‌گذاري مي‌كند و كار صنعتي‌اش را با كاهش انتشار انجام مي‌دهد. از خلال اين فعاليت‌ گواهي‌اي به نام CER مي‌گيرد كه مي‌تواند اين گواهي را به جاي تعهد خودش به سازمان ملل بدهد. مثلا يك شركت ژاپني  در كشور خودش به ازاي كاهش هر تن 2 CO بايد 50 دلار هزينه كند، اما اگر اين كار را در ايران انجام دهد براي هر تن كاهش 6 دلار هزينه مي‌كند، پس 44 دلار سود كرده است، اما اين مساله چه نفعي براي كشور در حال توسعه‌اي مثل ايران دارد: 1  فناوري جديدي وارد كشور خواهد شد. 2  وضعيت زيست محيطي منطقه بهبود مي‌يابد. 3  ايجاد اشتغال مي‌كند. 4  ميزان مصرف انرژي و مواد اوليه كم مي‌شود و در نتيجه درآمدها بالا مي‌رود و به اين ترتيب به توسعه پايدار در كشورهاي در حال توسعه كمك شده است. علاوه بر اينها از اختلاف قيمت 50 دلار در ژاپن و 6 دلار در ايران، در قراردادي كه بين ايران و ژاپن بسته مي‌شود. ممكن است شركت ايراني 10 دلار از اختلاف قيمت را بخواهد. اين مكانيسم توسعه پاك است.

اگر كشوري توسعه‌يافته در كشور توسعه‌يافته ديگري كاهش انتشارش را انجام دهد، به اين مكانيسم همكاري مشترك مي‌گويند. مثلا ژاپن در اوكراين كار را انجام دهد. اگر 2 تا شركت از 2 كشور توسعه‌يافته با هم در يك پروژه سرمايه‌گذاري كنند، مثلا 2 شركت از اتريش و آلمان در پروژه‌اي در روماني سرمايه‌گذاري كنند و گاز گلخانه‌اي را كم كنند، اين هم نوعي همكاري مشترك است كه در آخر اين مقدار كاهش به نسبتي ميان 3 كشور تقسيم مي‌شود.
نوع ديگري از همكاري مشترك به اين شكل است كه مثلا آلمان در نيروگاه‌هاي سيكل تركيبي پيشرفته است، اتريش در نيروگاه‌هاي بادي قوي است. اتريش در آلمان نيروگاه بادي راه‌اندازي مي‌كند و آلمان در اتريش نيروگاه سيكل تركيبي مي‌سازد. ميزان كاهش انتشاري كه از دل اين دو پروژه ايجاد مي‌شود را بين همديگر تقسيم مي‌كنند. گاهي پيش مي‌آيد كه كشور توسعه‌يافته‌اي نمي‌تواند به تعهد خود نه در كشور خودش و نه در كشور ديگري عمل كند. اين كشور از كشور توسعه‌يافته ديگري كه بيشتر از تعهد خودش كاهش داشته است، گواهي كاهش را مي‌خرد.

اين 3 مكانيسم بازاري به نام بازار كربن ايجاد كرده كه در اين بازار گواهي‌هاي كاهش انتشار كه از دل پروژه‌هاي مختلف به دست مي‌آيد، خريد و فروش مي‌شود و مثل يك كالا در بازار بورس عرضه مي‌شود؛ اما اين كالايي كاغذي است به نام Certificate. اگر مايل باشيد مي‌توانيد در سايت‌هاي مختلف قيمت‌هاي به روز اين بازار را مشاهده كنيد:

www.carbonpoint.com
www.climateexchange.com

منصوره نظری

دو چالش مهم قرن جاری مبارزه با فقر و ساماندهی تغییرات آب و هوا است. در این هر دو حوزه نیاز اساسی عملکرد قوی و تداوم حرکت برای سال های پیش رو است. به بیانی دیگر پاسخ ما به فقر و تغییرات آب و هوا است که جایگاه نسل جاری را تعیین می کند. در این مقاله به این نکته اشاره شده است که برخی معتقدند که با توجه به بحران اقتصادی جهانی جاری بایستی فعالیت در این دو زمینه را به تاخیر انداخت. این در حالی است که چنین حرکتی باعث بروز مشکلات جدی برای میلیون ها نفر در سراسر جهان خواهد شد.
نویسنده این مقاله فعالیت های لازم برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای را به سه گروه اصلی تقسیم می کند: کارآمد کردن انرژی، استفاده از فناوری های کم کربن و در نهایت مقابله با جنگل زدایی. از سوی دیگر سیاست هایی هم وجود دارد که باعث دستیابی به این اهداف خواهد شد: مالیات، معامله کربن و رگولاتوری و سایر مواردی که در مقاله بدان ها اشاره شده است.
در ادامه مقاله به عکس العمل کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه پیرامون مقابله با گرم شدن جهانی اشاره شده است. این مقاله همچنین بیان می دارد که با توجه به شرایط فعلی جوی و وجود و انتشار گازهای گلخانه ای علاوه بر تلاش به منظور کاهش نشر گازها بایستی زمینه سازگار کردن شرایط زندگی را وضعیت پیش رو را نیز فراهم آورد. خصوصا اینکه بیشتر کشورهایی که در معرض خطرات جدی قرار دارند شرایط خوبی از نظر توسعه ندارند. در ادامه این مقاله به جزییات بیشتری از ارتباط میان بحرانی اقتصادی و مقابله گرم شدن کره زمین اشاره شده است.

Low-carbon growth: the only sustainable way to overcome world poverty

The two great challenges of the 21st century are the battle against poverty and the management of climate change.  On both we must act strongly now and expect to continue that action over the coming decades.  Our response to climate change and poverty reduction will define our generation.  If we fail on either one of them, we will fail on the other. The current crisis in the financial markets and the economic downturn is new and immediate, although some years in the making. All three challenges require urgent and decisive action, and all three can be overcome together through determined and concerted efforts across the world. But whilst recognising that we must respond, and respond strongly, to all three challenges, we should also recognise the opportunities: a well-constructed response to one can provide great direct advantages and opportunities for the other. Continue

دی اکسید کربن موجود در هوا در پی بروز بحران اقتصادی و همچنین استفاده از منابع تامین انرژی جایگزین کاهش پیدا کرده است. گزارش ذیل بیان می دارد که در سال 2009 کاهش مصرف سوخت باعث کاهش شش درصد دی اکسید کربن شده است. پیش بینی ها حاکی از افزایش احتمالی این مقدار با آغاز بهبود شرایط اقتصادی است.

The Energy Information Administration released its monthly Short-Term Energy Outlook (STEO) last week with a bombshell prediction for near-term carbon dioxide emissions:

Projected carbon dioxide (CO2) emissions from fossil fuels fall by 6.0 percent in 2009 because of the weak economic conditions and declines in the consumption of most fossil fuels (U.S. Carbon Dioxide Emissions Growth Chart).  Coal leads the drop in 2009 CO2 emissions, falling by nearly 10 percent because of fuel switching from coal to natural gas in the electric power sector.  The projected recovery in the economy contributes to an expected 0.9-percent increase in CO2 emissions in 2010.

Now that’s the perfect storm:  a weak economy, low natural gas prices, state renewable energy standards, and a clean-energy-friendly stimulus (see “EIA projects wind at 5% of U.S. electricity in 2012, all renewables at 14%, thanks to Obama stimulus!“).

Continue

نخست وزیر روسیه اعلام کرده است که بدون حضور برقراری محدودیت برای کشورهایی چون چین و آمریکا این کشور هیچ موافقت نامه را تایید نخواهد کرد. وی این سخنان را در جمع گروهی از دانشگاهیان در مسکو اعلام کرده است و بیان داشته است که چرا روسیه باید رشد اقتصادی اش را به خاطر سایر کشورها به عقب بیندازد.

Prime Minister Vladimir Putin said on Friday he would reject any new climate change agreement that imposed restrictions on Russia but not on other big polluters, such as the United States or China, Reuters reports.

"The United States and China are leading economies and leading polluters. Should we restrain our development because of them? We won't agree with an approach that allows the exclusion of some countries,” Putin told a group of academics and journalists in Moscow.

"We ratified the Kyoto protocol even though some colleagues tried to persuade us it was harmful to Russia's economy," Putin said. Continue

این فیلم در مورد نصب یک شمارنده کربن در ایالات متحده است. این حرکت به منظور آگاه کردن مردم نسبت به افزایش سریع میزان کربن در جو توسط دویچه بانک صورت گرفته است. برخی عابران بر این عقیده اند که انجام چنین حرکاتی باعث جلب توجه مردم به اهمیت موضوع می شود در حالی که به نظر برخی دیگر این شمارنده اثرقابل توجهی به همراه نخواهد داشت.