این روزها نتایج پژوهش های متعددی که خیلی از آن ها را روی همین وب سایت هم می توانید پیدا کنید نشان می دهند که انسان در حال اثرگذاری بر تغییر سیاره ی خویش است اما نتایج تحقیقات جدید نشان می دهد که این شاید اولین باری نباشد که زمین به دلیل فعالیت های انسانی با تغییر اقلیم مواجه شده است.

بر اساس پژوهش هایی که در آفریقا بر روی رسوبات رود کنگو به انجام رسیده است، اقلیم آفریقای مرکزی بین ده تا پنج هزار سال پیش مرطوب بوده است لیکن به تدریج شروع به تغییر نمود تا جایی که از حدود 4000 سال قبل تبدیل به یک اقلیم خشک شد. تغییری که با پاسخ پوشش گیاهی نیز همراه بود.

بررسی های این پژوهشگران نشان می دهد که این تغییرات گسترده نمی تواند تنها ریشه در تغییرات طبیعی در منطقه داشته باشد بلکه به نظر می رسد ورود گروه های مهاجر و تغییر در فرآیندهای طبیعی به دلیل کشاورزی و فعالیت های فیزیکی باعث بروز این تغییرات شده باشد که با قطع درختان زمینه ی فرسایش را در منطقه فراهم کرده اند.

مشخصات این مقاله به این صورت است:

Bayon, G., B. Dennielou, et al. (2012). "Intensifying Weathering and Land Use in Iron Age Central Africa." Science.

About 3000 years ago, a major vegetation change occurred in Central Africa, when rainforest trees were abruptly replaced by savannas. The consensus is that the forest disturbance was caused by climate change. We show here that chemical weathering in Central Africa, reconstructed from geochemical analyses of a marine sediment core, intensified abruptly at the same period, departing significantly from the long-term weathering fluctuations related to the Late Quaternary climate. Evidence that this weathering event was also contemporaneous with the migration of Bantu-speaking farmers across Central Africa suggests that human land-use intensification at that time already had a significant impact on the rainforest. 

لینک برای توضیحات بیشتر.

یک لینک دیگر برای توضیحات بیشتر.

 Image Source is here.

یکی از پیامدهای تغییر اقلیم، مهاجرت تدریجی پرندگان و گیاهان به عرض های بالاتر است. این فرآیند برای گونه های مختلف با نرخ های متفاوت و به شکل های گوناگونی رخ می دهد. در زمینه ی مهاجرت پرندگان اخیرا مقاله ای منتشر شده است که ظاهرا داده های آن برای 150 گونه ی مورد بررسی به صورت آنلاین و به شکل یک اطلس در اختیار قرار گرفته است. برای دیدن این اطلس می توانید به اینجا مراجعه کنید.

این اطلس در حال حاضر بخشی از ایالات متحده را پوشش می دهد. مقاله ی مرتبط با این اطلس به صورت زیر است که در آن نتیجه گرفته شده است زیستگاه برای 61 تا 79 گونه حداقل 10% کاهش خواهد یافت.

• Matthews, S. N., Iverson, L. R., Prasad, A. M. and Peters, M. P. 2011. Changes in potential habitat of 147 North American breeding bird species in response to redistribution of trees and climate following predicted climate change. Ecography, 34: no. DOI:10.1111/j.1600-0587.2010.06803.x 

اصل مقاله از اینجا قابل دانلود است.

برای توضیحات بیشتر می توانید به اینجا مراجعه کنید.

امروز متوجه شدم مجله ی پژوهش های صلح (Journal of Peace Research) ماه گذشته ویژه نامه ای را پیرامون اثرات تغییر اقلیم بر افزایش درگیری های داخلی و جنگ ها و مناقشه های بین المللی منتشر کرده است. 

برای دیدن لیست مقالات این ویژه نامه اینجا کلیک کنید.

اگر خاطر مخاطبان عزیزم باشد، پیش از این گفته بودم که هنوز به طور قطعی و دقیق مشخص نشده است که آیا تغییر اقلیم را می توان به عنوان یکی از عوامل موثر در بروز درگیری های خرد و کلان به شمار آورد یا خیر. برخی بر این باورند که پیامدهای تغییر اقلیم، به صورت مستقیم و غیرمستقیم می تواند زمینه ساز بروز درگیری شود اما برخی دیگر بر این مساله تاکید می کنند که شواهد کافی در این زمینه وجود ندارد.

من سه سالی هست که روی این موضوع کار می کنم و در بین مطالعات انجام شده نکات جالبی دیده ام. مثلا اینکه چطور سونامی چند سال پیش آسیا، در کشوری باعث بروز صلح و در دیگری باعث تشدید جنگ شد.

در نهایت امیدوارم از محتوای این مقالات لذت ببرید. اگر فرصتی کنم و مقالات را مطالعه کنم، خلاصه ای از آن ها را اینجا درج خواهم کرد.

در همین رابطه شاید این موارد هم برایتان جالب باشد:

دو مقاله ی جدید پیرامون اقلیم و مناقشه

اقلیم و امنیت: یک قدم به پیش 

جنگ و اقلیم: ... و بحث همچنان ادامه دارد

جنگ گرم، جنگ سرد: معرفی یک کتاب در مورد پیامدهای تغییرات اقلیمی

جنگ بر سر جنگ

اخیرا یکی از دوستان خواسته بود تا تعدادی مقاله را در زمینه ی رابطه ی میان تغییر اقلیم و مهاجرت معرفی کنم. اینجا یک سری مقالاتی را که اخیر منتشر شده درج می کنم و اگر فرصتی شد مابقی مطالب را در روزهای بعد اینجا می گذارم.

اول اینکه دقت کنید که بحث ارتباط میان اقلیم و محیط زیست و مهاجرت هنوز به نتیجه ی قطعی و جدی نرسیده، به عبارت بهتر هنوز یک نتیجه ی مشخص وجود ندارد که آیا تغییر اقلیم باعث شکل گیری فرآیندهای مهاجرتی می شود یا خیر.

اگر به این بحث علاقه مند هستید شاید مقاله ی زیر برای شروع بد نباشد که ضمن اشاره به سابقه ی بحث و برخی اصطلاحات این حوزه، شواهدی را از سطح دنیا در همین زمینه معرفی می کند.

Warner, K., M. Hamza, et al. (2010). "Climate change, environmental degradation and migration." Natural Hazards 55(3): 689-715.

اگر احیانا می خواهید روی عدم شفافیت نتایج مانور بدهید این مقاله را توصیه می کنم:

Kniveton, D., K. Schmidt-Verkerk, et al. (2008). Climate Change and Migration: Improving Methodologies to Estimate Flows. Brighton, UK, Sussex University.

از مقاله های معروف در این حوزه در موافقت صحبت کرده مقاله ی زیر است. این مقاله همچنین اشاره می کند که مهاجرت های ناشی از تغییر اقلیم به چه صورت ممکن است به بروز جنگ و درگیری های داخلی منجر شود.

Reuveny, R. (2007). "Climate change-induced migration and violent conflict." Political Geography 26(6): 656-673.

اگر به دنبال مقالات موافق هستید این موارد هم خوب هستند

Graeme, H. (2011). "Future demographic change and its interactions with migration and climate change." Global Environmental Change 21, Supplement 1(0): S21-S33.

Black, R., W. N. Adger, et al. (2011). "The effect of environmental change on human migration." Global Environmental Change 21, Supplement 1(0): S3-S11.

Massey, D., W. Axinn, et al. (2010). "Environmental change and out-migration: evidence from Nepal." Population & Environment 32(2): 109-136.

سعی کرده ام بیشتر روی مقالات دو سه سال اخیر مانور کنم که نیاز نباشد تمام ادبیات بیست سی سال گذشته را مطالعه کنید.

در مورد مقالاتی که خیلی نتایج مشخص و روشنی پیدا نکرده اند یا کلا این ارتباط را رد کرده اند شاید موارد زیر بد نباشد:

Renaud, F. G., O. Dun, et al. (2011). "A Decision Framework for Environmentally Induced Migration." International Migration 49: e5-e29.

Naudé, W. (2010). "The Determinants of Migration from Sub-Saharan African Countries." Journal of African Economies 19(3): 330-356.

Findlay, A. M. (2011). "Migrant destinations in an era of environmental change." Global Environmental Change 21, Supplement 1(0): S50-S58.

مقاله ی وسطی از این جهت جالب است ارتباطی بین روندهای و شاخص های بارندگی و مهاجرت در آفریقا پیدا نکرده است.

در نهایت امروز خبر مقاله ی خودم که در همین زمینه نوشته ام رسید که داورها خوششان آمده است و مواردی را تذکر داده بودند که باید اصلاحاتش را انجام بدهم. اگر به امید خدا آن کار هم در ماه های آینده به انتشار رسید اصلش را اینجا درج می کنم که دوستانی که اطلاعات بیشتری می خواهند به راحتی دسترسی داشته باشند.