به گزارش ایانا و به نقل از ساینس دیلی (Science Daily)، گسترش آبیاری، امکان تغذیه جمعیت میلیاردی جهان را فراهم ساخته است. اما محققان می گویند این قضیه اثرات تغییر اقلیم در برخی مناطق را تشدید می کند.

مایکل پوما، متخصص آبیاری گفت: آبیاری اثر خنک کنندگی زیادی بر دمای مناطق محل سکونت مردم دارد. اما سئوال این است وقتی آبها خشک ­شوند و خشکی از میان ­رود، چه بر سر اقلیم می آید؟ آبیاری چه میزان از گرمایش را پنهان می سازد؟

محققان عموما قبول دارند در قرن گذشته، دمای کره زمین با فعالیتهای انسان و ورود مقادیر بسیار زیاد کربن دی اکسید به جو حدود هفت درجه سانتیگراد بالا رفته است. این که کره زمین چه مقدار گرمتر خواهد شد به میزان انتشار کربن دی اکسید در آینده و متغیرهای دیگر بستگی دارد. اما بررسیهای جدید نشان می دهند میزان جذب کربن کند شده است. به عبارت بهتر، کربن دی اکسید بیشتری به جو می رسد و زمین گرمتر می شود. همچنین ما با فعالیتهای خود و آزاد کردن ذرات آلاینده ای که بازتابنده­ی انرژی خورشید به فضا هستند، باعث کاهش نسبی دما شده ایم. روان کردن مقادیر زیادی آب جاذب گرما در مزارع نیز چنین خاصیتی دارد.

در 100 سال اخیر، وسعت اراضی آبی چهار برابر شده است. محققان برای اولین بار به بررسی اثرات تاریخی آبیاری توده ای روی اقلیم جهان از طریق تحلیل روندهای دمایی، بارندگی و آبیاری در یک سری مدلهای شبیه سازی شده برای قرن گذشته پرداختند.

آنها متوجه شدند خنکی ناشی از آبیاری به طور قابل توجهی در دهه 1950 که روشهای امروزی آبیاری توسعه یافت، افزایش پیدا کرد و بارندگی در این مناطق کم شد.

در مناطق گرم و خشک، آبیاری سبب شد تا میزان آب در دسترس گیاهان به منظور رها کردن آن به محیط از طریق فرایند تبخیر و تعرق افزایش یابد. موقعی که خاک، مرطوب باشد بخشی از انرژی خورشید به جای گرم کردن خاک صرف تبخیر رطوبت می شود و تاثیر خنک کننده ای به جا می گذارد. به همین دلیل است که با خشک شدن در معرض آفتاب در ساحل دریا پس از یک شنای حسابی احساس طراوت و شادابی می کنیم.

در سطح جهان، تاثیر آبیاری بر روی اقلیم ناچیز است: یک دهم درجه سانتیگراد. اما در سطح منطقه ای، این فرآیند می تواند همپای تاثیر گازهای گلخانه ای یا فراتر از آن عمل کند.

محققان می گویند بیشترین تاثیر را در منطقه رودخانه Indus مشاهده کرده اند که آبیاری باعث خنکی اقلیم تا سه درجه سانتیگراد و یک تا دو درجه سانتیگراد در دیگر مناطقی که از سیستمهای آبیاری (مثل دره مرکز کالیفرنیا و بخشهایی از چین) استفاده می کنند، شده است.

در این تحقیق معلوم شد اثر خنک کنندگی آبیاری در مناطق پربارانی مثل آسیا، اروپا و آمریکای شمالی در فصل تابستان به پنج درجه سانتیگراد می رسد.

محققان می گویند: آبیاری به طرق دیگری اقلیم را شکل می دهد. مثل اضافه کردن یک میلیمتر در روز به بارندگی در مناطق دارای سیستمهای آبیاری اروپا و بخشهایی از آسیا. آبیاری، الگوی بارندگی موسمی آسیا را تغییر داده است.

 البته محققان یافته های خود را قطعی نمی دانند و ضرورت تحقیقات بیشتر را گوشزد می کنند. اما معتقدند سیستمهای آبیاری با وجودی که باعث افزایش تولید می شوند اما نگرانیهایی در مورد میزان استفاده از آبهای زیرزمینی ایجاد کرده اند.

محققان می گویند: اهمیت این مدلهای اقلیمی در سطح منطقه ای و جهانی چنان است که بتوانیم اثرات دما و بارندگی را پیش بینی کنیم و مدیریت بهتری بر اراضی، منابع آب و محصولات غذایی در محیطهای در معرض تنش اعمال کنیم.

مرجع خبر: شبکه ی خبری کشاورزی ایران