منافذ ظریف موجود در ساختار برگ گیاهان که دانش بشری تاکنون برای درک و شناخت آنها حرف زیادی برای گفتن نداشته اند می توانند به عنوان الگوهای پیشرفته ای برای خلق پیش بینی های صحیح تغییرات آب و هوایی ایفای نقش کنند.

پژوهش جدید دانشمندان در خصوص نحوه پاسخدهی منافذ میکروسکوپی برگ ها نسبت به نور خورشید توانسته پرده از روی شماری از نخستین روابط عالمگیر موجود میان گیاهان و اقلیم کنار زده و رازگشای شگفتی های دیگری از مادر طبیعت باشد. دانشمندان معتقدند با درک این روابط کلی می توان تا حد گسترده ای مدل های آب و هوایی و اقلیمی را توسعه و بهبود بخشید، چرا که چنین قابلیت هایی قادرند تغییرات جوی روی جنگل ها، علفزارها، سبزال ها و سایر نواحی تحت سیطره و فراوانی گیاهان را به شکلی صحیح به نمایش بگذارند.

محققان دانشگاه استنفورد و مرکز تحقیقات علوم کارنگی که پیشروی تحقیقات فراوانی درخصوص فرآیندهای تنفس و تعریق گیاهان به شمار می روند در بیان اهمیت و درستی پیش بینی های آب و هوایی ساختار برگی گیاهان و اطمینان از اتکا به مدل های ارائه شده از سوی گیاهان در نمایش مدل های اقلیمی مورد انتظار معترفند چنانچه یکی از این مدل های اقلیمی را اتخاذ کرده و تمامی گیاهان روی زمین را نیز محو و از میان رفته فرض کنیم، مشاهده می شود مدل پیشنهادی حاکی از اقلیمی گرم و خشک تر خواهد بود.

دلیل این برآورد صاف و ساده و البته صحیح از جانب گیاهان به یکی از کارکردهای حیاتی و پر راز و رمز طبیعت سبز یعنی فرآیند فراتراوش یا همان تعرق برمی گردد که از گذشته دور محل حدس و گمانه زنی های گیاه شناسان متقدم بوده و اکنون نیز به کانون توجه و دلبستگی رشته های بسیار تخصصی دانش گیاه شناسی در حد فوق تخصص های تعریق و تعرق و فتوسنتز بدل شده است. واقعیت این است که گیاهان در پاسخ به محرک های محیطی، آب را از طریق منافذی موسوم به روزنه های دهانی یا همان استوماتا فراتراوش می کنند. از جمله موارد مهمی که روزنه های برگی گیاهان را وادار به عکس العمل حیاتی تعرق می کند می توان به میزان و نحوه تابش نور خورشید روی آنها، میزان فرآیند فتوسنتزی که در این راه خرج می شود و میزان دی اکسید کربن موجود در هوا اشاره کرد.

چند سالی می شود که اقلیم شناسان به فکر استفاده بیشتر و نزدیک تر از اطلاعات گیاهان در مدل های پیش بینی اقلیمی افتاده اند. به بیان دیگر، از سال ها قبل تا امروز محققان تلاش کرده اند مدل های اقلیمی را با داده های گیاهی آشنا و مأنوس کنند و در این راه مدل های آب و هوایی هدف گنجاندن اطلاعاتی درباره گیاهان شده اند که محتوای اطلاعاتی آنها بیشتر مبتنی بر سنجش ها و اندازه گیری های جمع آوری شده از مکانیسم واقعی تعرق گیاهان بوده است. 

ادامه ی مطلب را از آفتاب دنبال کنید.